تالاب صالحیه در اولویت مهار گرد و غبار
به گزارش گل سپید، دبیر ستاد ملی گرد و غبار اظهار داشت: تالاب صالحیه و الله آباد به سبب شدت بالای تولید گرد و غبار در اولویت برنامه های مهار این پدیده قرار گرفته و حذف کانال زهکشی برای احیای تالاب در دستور کار است.
به گزارش گل سپید به نقل از مهر، بهزاد رایگانی، دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار سازمان حفاظت محیط زیست، در نشست خبری با اهالی رسانه، ضمن اشاره به نتایج مطالعات انجام شده از خرداد سال گذشته، اظهار داشت: بررسی ها نشان داده است محدوده تالاب صالحیه و الله آباد یکی از کانون های اصلی و بحرانی تولید گرد و غبار در کشور است که رویدادهای مختلف با شدت بالا در آن رخ می دهد و جمعیت گسترده ای از استانهای البرز، تهران و حتی استانهای قزوین و گیلان را تحت تاثیر قرار می دهد.
وی اضافه کرد: این کانون در خرداد، تیر، شهریور و همینطور در ایام اخیر بار دیگر فعال شده و حجم قابل توجهی از گرد و غبار را وارد کلان شهر کرج کرده که به کاهش محسوس کیفیت هوا منجر گردیده است. به همین دلیل، تالاب صالحیه و الله آباد در اولویت برنامه های مدیریت گرد و غبار کشور قرار گرفته است.
رایگانی ضمن اشاره به عوامل انسانی مؤثر در تشدید این بحران اظهار داشت: یکی از مهم ترین دستکاری های صورت گرفته در این محدوده، راه اندازی یک کانال زهکشی با هدف ممانعت از شور شدن اراضی کشاورزی بالادست بوده است. به گفته ی ایشان، خاکریز ایجادشده در کنار این کانال بعدها به جاده دسترسی تبدیل شد و این موضوع مسیر طبیعی پخش سیلاب را مسدود کرد.
دبیر ستاد ملی گرد و غبار اضافه کرد: تصاویر ماهواره ای نشان داده است قبل از راه اندازی کانال، سیلاب ها بطور طبیعی در محدوده تالاب پخش می شد، اما بعد از اجرای این پروژه، بخصوص در سیلاب سال ۱۳۹۸، آب امکان ورود به بخش های تالابی را پیدا نکرد و بنابراین پروسه احیای تالاب مختل شد و شرایط برای ایجاد چارچوب های بیابانی و افزایش تولید گرد و غبار فراهم آمد.
وی همینطور با رد این تصور که آثار گرد و غبار این تالاب تنها متوجه تهران و کرج است، اظهار داشت: بررسی رویداد شهریور سال قبل نشان داد گرد و غبار ناشی از تالاب صالحیه و الله آباد علاوه بر البرز و تهران، استانهای قزوین و حتی رشت را هم تحت تاثیر قرار داده است.
رایگانی در ادامه به مصوبات ملی و استانی در رابطه با این مورد اشاره نمود و اظهار داشت: در یازدهمین نشست ستاد ملی گرد و غبار در سال ۱۴۰۱ مقرر شد کارگروه مشترکی با حضور وزارتخانه های نیرو، جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست برای اجرای برنامه های مصوب تشکیل گردد که مسئولیت آن بر عهده دفتر تخصصی سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت.
وی اضافه کرد: در سیزدهمین نشست ستاد ملی هم در سال ۱۴۰۲، راه اندازی کانال زهکشی بعنوان مصداق بارز دستکاری طبیعت مورد توجه قرار گرفت و مقرر شد مطالعات لازم با هدف حذف این کانال ظرف مدت دو ماه صورت گیرد.
دبیر ستاد ملی گرد و غبار با تقدیر از همکاری دستگاههای استانی اظهار داشت: اداره کل حفاظت محیط زیست استان قزوین، کمیته آمایش سرزمین این استان و همینطور شورای برنامه ریزی و توسعه استان البرز، حذف یا مدیریت این کانال را به تصویب رسانده اند. همینطور این مورد در آخرین نشست کارگروه تخصصی ملی که روز شنبه با حضور دستگاههای مختلف برگزار گردید، بار دیگر مورد بررسی و تاکید قرار گرفت.
رایگانی اشاره کرد: اجرای عملی مصوبات و رفع موانع ایجادشده در راه جریان طبیعی آب، از مهم ترین اقدامات برای احیای تالاب صالحیه و الله آباد و کاهش اثرات گرد و غبار بر مناطق پرجمعیت کشور خواهد بود.
درخواست محیط زیست البرز برای آغاز حذف کانال زهکش تالاب صالحیه
در ادامه؛ قربانعلی محمدپور، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز، ضمن اشاره به اقدامات انجام شده برای احیای تالاب صالحیه، اظهار داشت: بعد از عرضه گزارش مطالعاتی، جلسات مشترکی با نهادهای اجرایی استان همچون جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، آب منطقه ای، سازمان برنامه و بودجه و استانداری برگزار شد و سپس نشست مشترکی میان استانهای البرز و قزوین برای هماهنگی اقدامات تشکیل شد.
وی اضافه کرد: در جلسه ستاد هماهنگی و مدیریت تالاب های استان که با حضور دستگاههای مسئول و نهادهای نظارتی برگزار گردید، شش مصوبه به تصویب رسید که یکی از مهم ترین آنها حذف کانال زهکش راه اندازی شده در دو دهه گذشته و برگرداندن تالاب به وضعیت طبیعی بود. این مصوبه هم مشروط به تأیید در شورای برنامه ریزی استان شده است.
محمدپور اضافه کرد: همینطور نشست مشترکی میان استانداری های البرز و قزوین برگزار و مطالعات ضروری جهت اجرای پروژه حذف کانال انجام شد. به گفته ی ایشان، اعتبارات اولیه هم برای انجام مطالعات تأمین شده و اسناد آماده بارگذاری در سیستم برگزاری مناقصه است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز از لغو طرح استقرار شهرک صنعتی در محدوده تالاب صالحیه اطلاع داد و اظهار داشت: با پیگیری های انجام شده، مصوبه واگذاری ۵۰۰ هکتار از تالاب برای راه اندازی شهرک صنعتی نجم آباد لغو و محل اجرای این طرح به خارج از محدوده تالاب منتقل شده است.
وی با اشاره به اینکه آخرین بررسی ها نشان داده است تالاب صالحیه حالا بطور کامل خشک شده است، از ستاد ملی گرد و غبار درخواست نمود مجوز ضروری جهت آغاز اقدامات قانونی و اجرائی حذف کامل کانال زهکش و برگرداندن شرایط طبیعی تالاب را صادر کند تا این اقدام بدون ایجاد مشکلات حقوقی و نظارتی اجرائی شود.
حذف کانال زهکش تنها راه احیای تالاب صالحیه است
دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار سازمان حفاظت محیط زیست، ضمن اشاره به نتایج راه اندازی کانال زهکش در تالاب صالحیه اظهار داشت: این اقدام باعث قطع جریان طبیعی آب های سطحی شده و بنابراین خشکی بیش از اندازه تالاب و ایجاد کانون های فعال گرد و غبار را به همراه داشته است.
وی ادامه داد: کانون اصلی گرد و غبار دقیقاً در محدوده پشت این زهکش شکل گرفته و با وجود بارندگی ها و شرایط سیلابی مناسب، به علت قطع مسیر طبیعی جریان آب، امکان آبگیری باردیگر تالاب حدودا از بین رفته است.
رایگانی با استناد به گزارشات فنی عرضه شده از طرف وزارت جهاد کشاورزی در نشست کارگروه تخصصی ملی اظهار داشت: حتی در صورت مسدود شدن کانال، عملکرد زهکشی اراضی با مشکل مواجه نخواهد شد، چونکه سطح آب های زیرزمینی از کف کانال پایین تر رفته و این کانال دیگر نقش مؤثری در کنترل زه آب و شوری اراضی ندارد.
وی تاکید کرد: باتوجه به این شرایط، حذف کانال زهکش و برگرداندن وضعیت طبیعی جریان آب، اقدامی ضروری برای احیای تالاب صالحیه و کاهش تولید گرد و غبار در این کانون بحرانی است.
مخاطرات هواشناسی می توانند در مدت بسیار کوتاهی تحت تاثیر اقدامات انسانی قرار گیرند
در ادامه، سحر تاج بخش، رئیس اداره هواشناسی کشور، ضمن اشاره به تاثیر مداخلات انسانی بر تشدید مخاطرات هواشناسی اظهار داشت: از زمان وقوع این تغییرات حدود ۱۷ سال قبل و برعکس مخاطرات زمین شناسی که ایجاد آنها ممکنست میلیونها سال زمان ببرد، مخاطرات هواشناسی می توانند در مدت بسیار کوتاهی تحت تاثیر اقدامات انسانی قرار گیرند.
وی ادامه داد: گاهی یک اقدام یا مداخله کوچک انسانی در مدت یک سال می تواند آثار و نتایج بسیار سنگینی بر محیط زیست و شرایط اقلیمی یک منطقه بر جای بگذارد.
رئیس اداره هواشناسی کشور با اشاره به اینکه عوامل مختلفی در بروز این شرایط نقش دارند، اشاره کرد: بدون تردید مسایل دیگری هم در ایجاد وضعیت کنونی مؤثر بوده اند، اما نمی توان نقش این مداخلات انسانی را در تشدید بحران نادیده گرفت.
ترابی: زهکش تالاب صالحیه امروز کارکرد گذشته را ندارد
صدیقه ترابی، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، ضمن اشاره به سابقه راه اندازی زهکش در محدوده تالاب صالحیه اظهار داشت: در زمان اجرای این پروژه، شرایط اقلیمی و هیدرولوژیکی منطقه متفاوت بود و به علت آبگرفتگی گسترده، بالا بودن سطح آب های زیرزمینی و درخواست بهره برداران محلی، وزارت جهاد کشاورزی برای حفظ اراضی کشاورزی مبادرت به طراحی و اجرای زهکش کرد.
وی ادامه داد: در اوایل دهه ۸۰، کشور دوره های پربارش را تجربه می کرد و بالا بودن سطح آب زیرزمینی باعث ماندابی شدن اراضی می شد؛ ازاین رو اجرای زهکش در آن زمان بر مبنای مطالعات فنی و متناسب با شرایط موجود انجام شده بود.
ترابی با اشاره به اینکه حالا شرایط منطقه بطور کامل تغییر کرده است، اظهار داشت: سالهای متوالی خشکسالی، کاهش ورودی رودخانه ها، راه اندازی سدها و افت شدید سطح آب های زیرزمینی، کارکرد این زهکش را تغییر داده است؛ به شکلی که امروز بجای رفع آبگرفتگی، باعث تخلیه اندک آب موجود و تشدید خشکی خاک می شود.
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست اضافه کرد: حتی اگر مبحث تالاب صالحیه را کنار بگذاریم، امروز با کانون های فعال گرد و غبار مواجه هستیم که سلامت ساکنان استانهای اطراف را تحت تاثیر قرار داده اند و باید برای مهار این کانون ها اقدام مؤثر صورت گیرد.
وی ضمن اشاره به آمادگی وزارت نیرو برای بازبینی در محدوده بستر تالاب، اظهار داشت: ضروری است آخرین وضعیت منابع آبی و شرایط تالاب مبنای تصمیم گیری قرار گیرد و تیم های فنی هم درباره ی راهکارهای احیای منطقه نظر نهائی را ارایه کنند.
ترابی تاکید کرد: امروز مساله اصلی، مدیریت کانون های گرد و غبار است و اگر بررسیهای فنی نشان دهد حذف زهکش می تواند به احیای رطوبت خاک و کاهش گرد و غبار کمک نماید، این اقدام باید بدون اتلاف زمان در دستور کار قرار گیرد و مشمول مرور زمان نشود.
مقابله با گرد و غبار نیازمند اقدامات عملیاتی و هماهنگی همه دستگاهها است
شینا انصاری، معاون رئیس دولت و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، بر لزوم برگزاری مستمر جلسات ستاد ملی سیاستگذاری گرد و غبار تاکید کرد و اظهار داشت: جلسات این ستاد باید به شکل منظم و مستمر اجرا شود تا بتوانیم برای موضوعات مختلف، اقدامات عملیاتی و مؤثر را در دستور کار قرار دهیم.
وی با تاکید بر ضرورت نگاه جامع به مدیریت پدیده گرد و غبار اضافه کرد: ضمن تقدیر از اقداماتی که تا حالا انجام شده است، همچنان مسایل مختلفی بخصوص در حوزه کانون های داخلی گرد و غبار وجود دارد که باید در اولویت قرار گیرد. همینطور ضروری است زیرساخت های مورد نیاز برای اجرای برنامه های رویارویی با این پدیده فراهم گردد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ضمن اشاره به مسئولیت نهادهای اجرایی در اجرای قانون اشاره کرد: همه دستگاههای در رابطه با مبحث گرد و غبار باید به تکالیف قانونی خود پایبند باشند و وظایف تعیین شده را بطور کامل اجرا کنند. دبیرخانه این حوزه نقش هماهنگی، پیگیری و نظارت بر روند اجرای برنامه ها را بر عهده دارد و مأموریت آن، ایجاد همبستگی میان دستگاههای مسئول است.
انصاری با اشاره به اینکه گرد و غبار صرفا یک مساله محیط زیست نیست، اظهار داشت: این پدیده ابعاد گسترده اجتماعی و اقتصادی دارد، معیشت جوامع محلی را تحت تاثیر قرار می دهد و امنیت غذایی کشور را هم تهدید می کند؛ ازاین رو باید با نگاهی فرابخشی به آن پرداخته شود.
وی تاکید کرد: حالا زمان آن رسیده است که از مرحله بررسی، مطالعات و عرضه گزارش ها عبور نماییم و با اجرای اقدامات هدفمند، هماهنگ و عملیاتی، نتایج ملموسی در مدیریت و کاهش آثار گرد و غبار مشاهده شود.
انصاری با تاکید بر لزوم اجرای مصوبات، اظهار داشت: تصمیمات باید در زمان مقرر اجرائی شوند و محور اصلی همه این اقدامات، همکاری و هماهنگی بین بخشی باشد. همه دستگاهها هم باید تکالیف و مسئولیت های خودرا مطابق شرح وظایف قانونی بطور کامل انجام دهند.
وی اضافه کرد: در گام نخست، ضروری است استانهای البرز و قزوین اقدامات مشخص و اولویت دار خودرا در حوزه مدیریت کانون های گرد و غبار دنبال کنند تا نتایج عملی این برنامه ها در سطح استانها قابل مشاهده باشد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ضمن اشاره به اهمیت همکاریهای منطقه ای و بین المللی در مدیریت گرد و غبار اظهار داشت: در حوزه دیپلماسی محیط زیست، وزارت امور خارجه نقش مهمی بر عهده دارد. سه هفته پیش در دیداری که با دبیر اجرائی اسکاپ داشتم، بر استمرار همکاریهای منطقه ای تاکید شد و لازم است محورهای مصوب در حوزه مدیریت گرد و غبار فرامرزی بعنوان دستور کار مشخص در جلسات آینده دنبال شود.
انصاری اضافه کرد: ضروری است با وجود همه محدودیت ها و مشکلات موجود، گزارشی میدانی و مستند از اقدامات انجام شده عرضه شود تا بتوان ارزیابی دقیقی از میزان پیشرفت برنامه ها داشت و بر مبنای آن تصمیم گیری کرد.
وی همینطور ضمن اشاره به چالش های موجود در حوزه پایش، اظهار داشت: نگهداری ایستگاههای سنجش گرد و غبار با مشکلاتی مواجه می باشد، اما سیستم پایش و پیشبینی اداره هواشناسی از ظرفیتهای مهم کشور دراین خصوص بشمار می رود و باید از آن به شکل مؤثر استفاده گردد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در آخر تاکید کرد: عرضه گزارشات مستند، دقیق و مبتنی بر داده های پایش، لازمه تصمیم گیری صحیح و اجرای اقدامات هدفمند در مدیریت پدیده گرد و غبار است و همه دستگاههای مسئول باید دراین خصوص همکاری لازم را داشته باشند.
منبع: golesepid.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان گل سپید در مورد این مطلب