هشدار جدال نابرابر با آتش در زاگرس وقتی امکانات از خطر عقب می ماند
به گزارش گل سپید، در حالی که منابع طبیعی لرستان از کمبود نیرو، تجهیزات و اعتبارات رنج می برد، مسؤلان نسبت به تکرار و حتی تشدید بحران حریق در تابستان پیش رو اخطار می دهند.
خبرگزاری مهر- گروه استان ها: لرستان امسال با یک پارادوکس محیط زیستی قابل توجه رو به رو شده است؛ پارادوکسی که از دل بارشهای مناسب و رویش گسترده گیاهان سر برآورده و حالا به یکی از مهم ترین دغدغه های مدیریت منابع طبیعی استان تبدیل گشته است.
افزایش کم سابقه پوشش گیاهی، باآنکه نویدبخش تقویت زیست بوم های طبیعی و بهبود شرایط مراتع است، اما با آغاز فصل گرما و خشک شدن تدریجی علفزارها، به انبوهی از مواد قابل اشتعال تبدیل خواهد شد که کوچک ترین بی احتیاطی می تواند آنرا به آتشی گسترده و مهارنشدنی بدل کند.
شرایط سال جاری باتوجه به حجم بالای پوشش گیاهی، حساس تر از هر زمان دیگری ارزیابی می شود. بگونه ای که دیگر نمی توان تنها چند شهرستان را بعنوان مناطق بحرانی معرفی کرد؛ بلکه تقریبا تمامی نقاط استان در معرض خطر قرار گرفته اند و هر منطقه ای می تواند به کانون یک بحران محیط زیست تبدیل گردد.
در چنین شرایطی، مساله صیانت از منابع طبیعی دیگر فقط وظیفه یک دستگاه اجرایی نیست، بلکه به موضوعی فراگیر در سطح مدیریت استان تبدیل گشته است.
گستردگی عرصه های جنگلی و مرتعی، کمبود نیروی انسانی، فرسودگی تجهیزات و محدودیت اعتبارات، توان عملیاتی متولیان منابع طبیعی را کاهش داده و لزوم مشارکت سایر دستگاهها، نهادهای محلی و جوامع بومی را بیشتر از گذشته آشکار کرده است.
به ویژه آن که تجربه های پیشین ثابت کرده هر دقیقه تأخیر در کشف و مهار اولیه آتش می تواند دامنه خسارت ها را چندین برابر کند.
شیرزاد نجفی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان، در گفت و گو با گزارشگر مهر با اشاره به وضعیت مطلوب بارشها در ماه های پایانی سال قبل و ابتدای امسال گفت: خوشبختانه بارشهای مناسب در سطح استان و شهرستان خرم آباد باعث افزایش قابل توجه پوشش گیاهی در حوزه های طبیعی شده است.
افزایش چشم گیر پوشش گیاهی در جنگلها و مراتع لرستان
وی اضافه کرد: میزان رشد پوشش گیاهی سال جاری در مقایسه با میانگین ۱۰ تا ۱۵ سال قبل بسیار مطلوب تر بوده و این مورد از یک سو نشانه ای مثبت از وضعیت منابع طبیعی استان است، اما از طرف دیگر می تواند در صورت بی احتیاطی و وقوع حریق، زمینه ساز خسارات گسترده باشد.
نجفی خاطرنشان کرد: افزایش حجم علوفه خشک و تراکم پوشش گیاهی، حساسیت عرصه های جنگلی و مرتعی را نسبت به حریق افزایش داده و لزوم اجرای اقدامات پیشگیرانه را دوچندان کرده است.
خرم آباد؛ دومین شهرستان بزرگ استان از نظر عرصه های جنگلی
مدیرکل منابع طبیعی لرستان با اشاره به جایگاه شهرستان خرم آباد در سطح استان گفت: این شهرستان از نظر وسعت جنگلها و مراتع، بعد از شهرستان الیگودرز در رتبه دوم قرار دارد و حدود ۴۰۰ هزار هکتار از اراضی جنگلی و مرتعی استان در این شهرستان واقع شده است.
وی اضافه کرد: باتوجه به گستردگی این عرصه ها، لازم است تدابیر ویژه ای برای مدیریت، حفاظت و جلوگیری از حریق در سطح شهرستان خرم آباد اندیشیده شود و همه دستگاه های مرتبط در این مورد همکاری لازم را داشته باشند.
ضرورت برنامه ریزی مشترک برای جلوگیری از حریق
نجفی تاکید کرد: لازم است با همکاری فرمانداری، بخشداری ها، دهیاری ها و سایر دستگاه های اجرائی، برنامه ریزی دقیق و اقدامات پیشگیرانه در دستور کار قرار گیرد تا از بروز حریق در جنگلها و مراتع شهرستان جلوگیری شود.
وی اضافه کرد: مدیریت پیشگیرانه، آموزش جوامع محلی، تقویت تجهیزات اطفای حریق و حضور میدانی نیروها همچون اقداماتی است که باید به شکل منسجم دنبال شود.
بخش سپیددشت؛ کانون اصلی حریق در سال گذشته
سال گذشته بخش عمده ای از حریق های استان در منطقه سپیددشت رخ داد
مدیرکل منابع طبیعی لرستان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت حریق پارسال اظهار داشت: سال قبل بخش عمده ای از حریق های استان در شهرستان خرم آباد و بخصوص در منطقه سپیددشت رخ داد.
وی اضافه کرد: این منطقه پارسال با وجود شرایط خشکسالی و کاهش پوشش علفی، بیشترین میزان حریق را به خود اختصاص داد و متاسفانه بخش قابل توجهی از جنگلها و مراتع آن گرفتار حریق شد.
نجفی خاطرنشان کرد: تجربه سال قبل نشان داده است که حتی در وضعیت کم پوشش هم عوامل انسانی نقش تعیین کننده ای در وقوع حریق دارند و باید این مورد به شکل جدی مورد توجه قرار گیرد.
تأکید بر تداوم اقدامات پیشگیرانه
مدیرکل منابع طبیعی لرستان تصریح کرد: باتوجه به شرایط اقلیمی امسال و افزایش پوشش گیاهی، ضروریست تمامی سازمانهای دولتی و جوامع محلی با آمادگی کامل در عرصه جلوگیری از حریق وارد عمل شوند.
وی تاکید کرد: تنها با همکاری، هماهنگی و اجرای دقیق برنامه های پیشگیرانه میتوان از تکرار خسارات گسترده در حوزه های طبیعی استان جلوگیری کرد و از سرمایه های ملی حفاظت نمود.
نجفی، با اشاره به ظرفیت ها و خاصیت های شهرستان خرم آباد گفت: این شهرستان بعنوان مرکز استان دارای پتانسیل های بسیار مهمی در عرصه جنگلها و مراتع است و بخش های گسترده ای از عرصه های طبیعی در آن واقع شده است.
خرم آباد؛ مرکز استان با گستره وسیع عرصه های طبیعی
در حال حاضر منابع طبیعی در مرکز استان با تنها ۱۲ نفر نیرو در عرصه های مختلف عملیاتی، با کمبود جدی نیروی انسانی مواجه است
وی اضافه کرد: شهرستان خرم آباد با وجود جنگل های انبوه و مراتع غنی، یکی از مهم ترین حوزه های استحفاظی منابع طبیعی استان شمرده می شود و صیانت از این عرصه ها نیازمند امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی کافی است.
نجفی خاطرنشان کرد: هم اکنون اداره کل منابع طبیعی در مرکز استان با تنها ۱۲ نفر نیرو در عرصه های مختلف عملیاتی، با کمبود جدی نیروی انسانی و همین طور کمبود ادوات و خودرو های تخصصی روبروست و این شرایط امکان اجرای کامل وظایف را با دشواری رو به رو کرده است.
محدودیت نیرو و امکانات؛ چالش جدی در اطفای حریق
مدیرکل منابع طبیعی لرستان اضافه کرد: با این حجم گسترده از عرصه های جنگلی و مرتعی، منابع طبیعی به تنهایی قادر به انجام کامل ماموریت های پیشگیری و اطفای حریق نیست و نیازمند همکاری همه دستگاه ها و نهادهای اجرائیست.
وی اضافه کرد: تحقق اهداف صیانت از منابع طبیعی بدون همراهی سایر دستگاه ها عملا ممکن نیست و باید همه ظرفیتهای موجود در استان در این راه به کار گرفته شود.
الزام قانونی دستگاه ها به همکاری در زمان حریق
نجفی با اشاره به تبصره ذیل ماده ۴۷ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع گفت: بر طبق این قانون، تمامی دستگاه ها شامل اجرائی، لشکری، کشوری و شهرداری ها باید در زمان وقوع حریق و در صورت درخواست اداره کل منابع طبیعی یا مدیریت شهرستان، با تمام امکانات و ظرفیتهای خود در عملیات اطفا حضور یابند.
وی خاطرنشان کرد: این اجبار قانونی صریح و روشن است و هیچ دستگاهی نباید در زمان بحران از ایفای نقش خود خودداری کند.
کم توجهی عملی دستگاه ها در زمان حریق
متأسفانه با وجود تأکیدات قانونی، در عمل شاهد پایین ترین میزان همکاری از جانب برخی دستگاه ها هستیم
مدیرکل منابع طبیعی لرستان با انتقاد از وضعیت همکاری دستگاه ها در زمان وقوع حریق اظهار داشت: متاسفانه با وجود تأکیدات قانونی، در عمل شاهد پایین ترین میزان همکاری از جانب برخی دستگاه ها هستیم و در خیلی از موارد نیروهای منابع طبیعی به تنهایی در خط مقدم اطفای حریق حضور دارند.
وی اضافه کرد: تماس ها و درخواست های مکرر برای اعزام نیرو و تجهیزات در تعدادی موارد با پاسخ مناسب مواجه نمی شود و همین مساله فشار زیادی را بر نیروهای منابع طبیعی وارد می نماید.
نیروهای منابع طبیعی در خط مقدم رویارویی با آتش سوزی
نجفی تاکید کرد: کارکنان اداره کل منابع طبیعی استان و شهرستان ها همیشه در خط مقدم رویارویی با حریق ها حضور دارند و با وجود محدودیت های فراوان، تلاش می کنند وظایف خودرا به بهترین شکل انجام دهند.
وی تصریح کرد: تداوم این وضعیت قابل قبول نیست و برای حفاظت مؤثر از عرصه های طبیعی، باید همکاری واقعی و عملی همه دستگاه ها در کنار منابع طبیعی محقق شود تا بتوان از سرمایه های ملی به درستی صیانت کرد.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان، با اشاره به تغییر شرایط و پوشش گیاهی گفت: سال جاری وضعیت به صورت کامل با سالهای قبل متفاوت می باشد و نمی توان با الگوهای قبلی برای مدیریت حریق برنامه ریزی کرد.
همه شهرستان های لرستان در وضعیت بحرانی قرار دارند
وی اضافه کرد: در سالهای قبل، شهرستان هایی مانند کوهدشت، چگنی، پلدختر، معمولان و خرم آباد بعنوان مناطق بحرانی شناخته می شدند، اما سال جاری شرایط تغییر کرده و تقریبا تمامی شهرستان های استان در وضعیت بحرانی قرار دارند.
نجفی خاطرنشان کرد: باتوجه به افزایش پوشش انبوه گیاهی در سطح جنگلها و مراتع، عملا مرزی بین شهرستان های کم خطر و پرخطر وجود ندارد و همه مناطق نیازمند آمادگی کامل در مقابل حریق هستند.
لزوم ورود جدی مدیریت بحران و فرمانداری ها
مدیرکل منابع طبیعی لرستان تاکید کرد: انتظار داریم فرمانداران و مجموعه مدیریت بحران استان، مبحث حریق را امسال به شکل ویژه و استثنایی در دستور کار قرار دهند و با جدیت بیشتری نسبت به سالهای قبل وارد عمل شوند.
وی اضافه کرد: شرایط فعلی ایجاب می کند که نگاه عادی به مبحث حریق کنار گذاشته شود و با نگاهی بطورکامل عملیاتی و فوری به آن پرداخته شود.
کمبود شدید امکانات و لزوم تأمین اعتبار فوری
نجفی با اشاره به محدودیت های جدی منابع طبیعی در عرصه تجهیزات و امکانات گفت: همان گونه که در جلسات قبلی هم مطرح شده، امکان مقابله مؤثر با حریق بدون تجهیزات کافی وجود ندارد.
وی با اشاره به اینکه «با دست خالی نمی توان به جنگ آتش رفت»، اضافه کرد: منابع طبیعی استان با کمبود شدید خودرو، تجهیزات اولیه و امکانات تخصصی روبروست و حتی در تعدادی موارد، امکان تأمین لوازم ضروری هم وجود ندارد.
درخواست تخصیص ردیف اعتباری ویژه
یک ردیف اعتباری ویژه و علی الحساب از جانب استانداری و سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان برای منابع طبیعی درنظر گرفته شود
مدیرکل منابع طبیعی لرستان خاطرنشان کرد: باتوجه به شرایط موجود، لازم است یک ردیف اعتباری ویژه و علی الحساب از جانب استانداری و سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان برای منابع طبیعی درنظر گرفته شود تا امکان خرید قسمتی از تجهیزات مورد نیاز فراهم شود.
وی اضافه کرد: این درخواست از جانب استاندار، سازمان مدیریت و برنامه ریزی و فرمانداری ها مطرح و پیگیری شود تا بتوانیم حداقل ملزومات مورد نیاز دیده بان ها و نیروهای عملیاتی را تأمین نماییم.
شیرزاد نجفی، با اشاره به لزوم تقویت شبکه دیده بانی در سطح شهرستان ها گفت: روز گذشته در اداره کل تصمیم گرفته شد حدود ۱۰۰ نفر دیده بان در مرکز استان و شهرستان ها به کارگیری شوند.
لزوم تقویت عملیاتی دیده بان ها در حوزه های طبیعی
وی اضافه کرد: بعنوان نمونه در شهرستان خرم آباد حدود ۱۰ نفر دیده بان پیشبینی شده است، اما این تعداد باید باتوجه به گستردگی عرصه ها و شرایط سخت منطقه، همراه با تجهیزات و پشتیبانی کامل عملیاتی باشد.
نجفی خاطرنشان کرد: نمی توان از نیرویی که در حوزه های طبیعی مستقر می شود انتظار عملکرد مؤثر داشت، در صورتیکه از حداقل امکانات اولیه مانند محل اسکان، موتور، دمنده، تجهیزات اطفا و حتی تغذیه برخوردار نباشد.
پیشگیری؛ مهم ترین راهبرد در رویارویی با آتش سوزی
با توجه به پوشش انبوه گیاهی در جنگلها و مراتع استان، اگر حریق رخ دهد، مهار آن بسیار دشوار خواهد بود
مدیرکل منابع طبیعی لرستان با تکیه بر این که اولویت اصلی باید جلوگیری از وقوع حریق باشد، اظهار داشت: باتوجه به پوشش انبوه گیاهی در جنگلها و مراتع استان، اگر حریق رخ دهد، مهار آن بسیار دشوار خواهد بود و در خیلی از موارد حتی نیروهای حاضر در محل هم به تنهایی قادر به کنترل آن نخواهند بود.
وی اضافه کرد: بهترین و مؤثرترین راهبرد، تمرکز کامل بر پیشگیری و استقرار دیده بان ها در نقاط حساس و مستعد حریق است.
نقش حیاتی دیده بان ها در کنترل اولیه حریق
نجفی با اشاره به اهمیت سرعت عمل در رویارویی با حریق گفت: اگر در هر نقطه از استان، دیده بان ها در کمتر از نیم ساعت به محل حریق برسند، می توانند تا حدود ۷۵ درصد در مهار آتش مؤثر باشند.
وی اضافه کرد: اما در صورتیکه این زمان به بیشتر از دو ساعت افزایش یابد، احتمال کنترل آتش بشدت کاسته شده و عملا بخش عمده ای از حریق از کنترل خارج خواهد شد.
مدیرکل منابع طبیعی لرستان خاطرنشان کرد: تأخیر در حضور نیروها در محل حادثه، می تواند یک حریق کوچک را به یک بحران گسترده و غیرقابل مهار تبدیل کند.
نجفی، با اشاره به شرایط ویژه امسال گفت: سال جاری از نظر پوشش گیاهی و تراکم علفزارها یک سال بطورکامل استثنایی است و این موضوع حساسیت مدیریت حریق را چندین برابر کرده است.
سال استثنایی از نظر پوشش گیاهی و افزایش ریسک حریق
وی اضافه کرد: در صورت عدم اجرای اقدامات پیشگیرانه، وقوع حریق در حوزه های طبیعی استان اجتناب ناپذیر خواهد بود و در چنین شرایطی حتی حضور دیده بان ها هم به تنهایی کافی نخواهد بود.
نجفی خاطرنشان کرد: در این شرایط باید از هم اینک تمام توان استان بر روی پیشگیری متمرکز شود تا از بروز حریق جلوگیری گردد.
ضرورت تخصیص ردیف اعتباری ویژه برای جلوگیری از حریق
مدیرکل منابع طبیعی لرستان تاکید کرد: لازم است یک ردیف اعتباری مشخص و ویژه برای مبحث جلوگیری از حریق درنظر گرفته شود تا بتوان این منابع را بین شهرستان ها تقسیم و برای تأمین نیازهای ضروری هزینه کرد.
وی اضافه کرد: هم اکنون خیلی از نیروهای عملیاتی با کمبود شدید تجهیزات همچون لباس و ابزارهای اولیه مواجهند که این مورد عملکرد آنها را با مشکل جدی رو به رو کرده است.
هزینه های سنگین برای تعمیر تجهیزات
نجفی اضافه کرد: حتی در عرصه تجهیزات موجود هم با مشکلات جدی رو به رو هستیم؛ بعنوان مثال برای تعمیر دمنده ها حدود ۶۰ میلیون تومان هزینه اضطراری پرداخت شده است تا این تجهیزات باردیگر قابل استفاده شوند.
وی خاطرنشان کرد: این وضعیت نشان دهنده ضعف شدید در بخش تجهیزات عملیاتی منابع طبیعی استان است.
کمبود نیروی انسانی و فاصله با استانداردهای جهانی
به طور میانگین هر هزار هکتار جنگل باید بوسیله ی یک نیرو حفاظت شود
مدیرکل منابع طبیعی لرستان با اشاره به استانداردهای بین المللی صیانت از جنگلها اظهار داشت: برمبنای معیارهای جهانی، به صورت میانگین هر هزار هکتار جنگل باید بوسیله ی یک نیرو حفاظت شود.
وی اضافه کرد: اما در استان لرستان این نسبت به حدود ۲۶ هزار هکتار برای هر نیرو رسیده است که نشان دهنده فاصله بسیار زیاد با استانداردهای حفاظتی است.
ضرورت اجرای فوری مصوبات ستاد جلوگیری از حریق
نجفی تصریح کرد: باتوجه به شرایط موجود، انتظار داریم مصوبات ستاد جلوگیری از حریق که با حضور مسئولان استانی و معاونت عمرانی استانداری تصویب شده است، به صورت کامل اجرایی شود.
وی تاکید کرد: تنها با اجرای دقیق این مصوبات، تأمین اعتبارات لازم و تقویت تجهیزات و نیروها میتوان امید داشت که استان لرستان امسال در عرصه جلوگیری از حریق موفق عمل کند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان، با اشاره به اقدامات نوآورانه سال قبل در عرصه پیشگیری گفت: یکی از اقدامات مؤثر در سال گذشته، استفاده از ظرفیت خودرو های سازمانهای دولتی به شکل ماهانه در عملیات گشت و پایش مناطق بحرانی بود.
اجرای گشت های خودرویی در مناطق بحرانی؛ تجربه موفق سال گذشته
وی اضافه کرد: بر طبق این طرح، دستگاه های مختلف اجرایی به شکل نوبتی دو تا سه دستگاه خودرو را در اختیار منابع طبیعی قرار می دادند تا در مناطق حساس و بحرانی به شکل ۲۴ ساعته گشت زنی صورت گیرد.
نجفی خاطرنشان کرد: اجرای این گشت ها باعث افزایش ارتباط با جوامع محلی و همین طور اطلاع رسانی بموقع در سطح عرصه های طبیعی شد که بنابراین آن، میزان وقوع حریق بشکل شایان توجهی کاهش پیدا کرد.
لزوم استمرار طرح گشت های بین دستگاهی در سال جاری
مدیرکل منابع طبیعی لرستان تاکید کرد: سال جاری هم باید این طرح با جدیت بیشتری ادامه پیدا کند و سازمانهای دولتی موظف شوند به شکل نوبتی در تأمین خودرو های گشتی مشارکت داشته باشند.
وی اضافه کرد: این همکاری باید به شکل برنامه ریزی شده و ماهانه صورت گیرد تا پوشش کامل مناطق بحرانی استان تضمین گردد.
استفاده از ظرفیت بزرگراه ها و شرکت های فعال در استان
لازم است از توان شرکت بزرگراه ها، همچون بزرگراه خرم آباد – اراک برای تأمین خودرو های مورد نیاز در گشت های پیشگیری استفاده شود
نجفی در ادامه با اشاره به لزوم استفاده از ظرفیت بخش های غیردولتی گفت: لازم است از توان شرکت بزرگراه ها، همچون بزرگراه خرم آباد – اراک و همین طور شرکت های فعال در سطح استان برای تأمین خودرو های مورد نیاز در گشت های پیشگیری استفاده گردد.
وی خاطرنشان کرد: این مجموعه ها می توانند با در اختیار گذاشتن خودرو های عملیاتی، نقش مؤثری در افزایش پوشش حفاظتی و کاهش ریسک حریق در حوزه های طبیعی ایفا کنند.
تقویت همکاری بین بخشی برای ارتقاء پایش میدانی
مدیرکل منابع طبیعی لرستان تصریح کرد: هرچه میزان حضور میدانی نیروها و گشت های نظارتی در حوزه های طبیعی افزایش یابد، امکان رخداد حریق به صورت قابل توجهی کاهش خواهد یافت.
وی تاکید کرد: اجرای این طرح نیازمند همکاری همه دستگاه ها و بخش خصوصی است و باید بعنوان یک برنامه مستمر در دستور کار قرار گیرد تا از بروز خسارات به جنگلها و مراتع استان جلوگیری شود.
منبع: golesepid.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان گل سپید در مورد این مطلب