دم یک مارمولک بعد از ۹۹ میلیون سال، راز یک ترفند دفاعی باستانی را فاش کرد
گل سپید: یک تکه کهربا از شمال میانمار، دم جداشده مارمولکی را در خود حفظ نموده است که حدود 99 میلیون سال پیش زندگی می کرد. بررسی این فسیل با تصویربرداری سه بعدی اشعه ایکس، شواهد مستقیمی در اختیار دانشمندان قرار داده است که نشان میدهد این خزنده می توانسته دم خویش را برای فرار از خطر جدا کند. رفتاری که امروزه نیز در خیلی از مارمولک ها دیده می شود.
به گزارش گل سپید به نقل از خبر آنلاین، این یافته که حاصل پژوهش پژوهشگران دانشگاه تل آویو و همکارانشان است، به دوره کرتاسه، زمانی که دایناسورها روی زمین زندگی می کردند، متعلق می باشد. نتایج پژوهش در مجله علمی Palaeontologia Electronica انتشار یافته است.
چه طور یک تکه کهربا راز فسیل را آشکار کرد؟ کهربای مورد بررسی فقط حدود ۱۸ میلی متر عرض دارد. این قطعه از ذخایر کهربای شمال میانمار به دست آمده و بقایای دم مارمولکی را در خود جای داده است.
دانشمندان پیشتر نیز بقایای خزندگان با نشانه هایی از توانایی جدا کردن دم پیدا کرده بودند اما وجود چنین نشانه هایی ثابت نمی کرد که حیوان واقعاً دمش را به شکل ارادی و برای دفاع از خود جدا کرده است.
در این نمونه، ساختار بافت های باقیمانده در محل جدایی دم امکان بررسی دقیق تری را فراهم نمود. محققان با استفاده از نوعی تصویربرداری به نام توموگرافی کامپیوتری میکروسکوپی یا میکروسی تی (micro-CT)، توانستند بخش های داخلی فسیل را بدون شکستن یا بریدن کهربا بررسی نمایند.
این شیوه با ثبت تصاویر گوناگون اشعه ایکس از زوایای مختلف، امکان بازسازی سه بعدی چارچوب های پنهان درون نمونه را فراهم می آورد.
در محل جدا شدن دم، محققان حلقه ای از بافت عضلانی را شناسایی نمودند که آرایشی شبیه گلبرگ های یک گل دارد. این ساختار با الگویی مطابقت دارد که هنگام جدا شدن ارادی دم در مارمولک های امروزی مشاهده می شود.
سطح جدایی نیز صاف و متقارن بود و نشانه های معمول شکستگی ناشی از ضربه، مانند پارگی جهت دار یا لطمه های فشاری، در آن دیده نمی شد. ترکیب این خاصیت ها به محققان اجازه داد نتیجه بگیرند که دم به احتمال زیاد از راه سازوکار طبیعی جدا شدن دم یا «اتوتومی» (autotomy) از بدن حیوان جدا شده است.
در این سازوکار، چارچوب های تخصص یافته در دم و انقباض عضلات به حیوان اجازه می دهند بخشی از دم خودرا جدا کند. دم جداشده ممکنست مدتی به حرکت ادامه دهد و توجه شکارچی را منحرف کند.
تا قبل از این یافته، شواهد فسیلی مستقیمی که جدا شدن ارادی دم را در یک مهره دار باستانی نشان دهند، در دسترس نبود. فسیل جدید نشان میدهد این سازوکار دفاعی حداقل حدود ۹۹ میلیون سال پیش وجود داشته است.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان گل سپید در مورد این مطلب